วิวัฒนาการด้านภาพพิมพ์ของโลก
Dec 19, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
Adam-Eve ผลงาน Albrecht Durer
ภาพพิมพ์มีประวัติความเป็นมาเริ่มตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ (200,000 ปีก่อน คริสตกาล) โดยมนุษย์โครมันยอง ดังพบภาพพิมพ์รูปมือบนผนังถ้ำในถ้ำลาสโควซ์ ประเทศฝรั่งเศสและถ้ำอัลตามิรา ประเทศสเปน ต่อมาชาวอียิปต์และชาวเมโสโปเตเมียรู้จักการพิมพ์ภาพแบบใช้แรงกดประทับบนผิววัสดุที่อ่อนนิ่ม เช่น ดิน ขี้ผึ้ง จากนั้นมนุษย์คิดค้นกระดาษขึ้นได้จึงเปลี่ยนวัสดุรองรับที่เป็นดินหรือขี้ผึ้งมาเป็นกระดาษแทน นับแต่นั้นมาภาพพิมพ์ก็ได้พัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ทั้งในด้านรูปแบบ กลวิธีการพิมพ์ตามวิวัฒนาการของมนุษย์และความเจริญก้าวหน้าด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาจนถึงปัจจุบัน
ความเจริญก้าวหน้าทางด้านการพิมพ์เป็นสิ่งที่ช่วยส่งเสริมความเจริญก้าวหน้าทางด้านศิลปะวิทยาการ เพราะว่ามนุษย์สร้างสรรค์กระบวนการพิมพ์ภาพขึ้นมาก็เพื่อตอบสนองความต้องการ ในการเผยแพร่ความคิดและความรู้ของมนุษย์ให้กระจายไปได้อย่างแพร่หลาย ตลอดจนเพื่อเก็บรักษาความรู้ต่างๆ ไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาถึงความเป็นมาของความรู้ในเรื่องต่างๆ ดังนั้นเพื่อให้เห็นภาพรวมของพัฒนาการทางด้านการพิมพ์ภาพที่ก่อประโยชน์ให้มนุษย์อย่างมากในปัจจุบัน จึงขอกล่าวถึงประวัติความเป็นมาของภาพพิมพ์ในกลุ่มประเทศตะวันออก กลุ่มประเทศตะวันตกหรือยุโรปและในประเทศไทย
Read the rest of this entry »
การผสมผสานวัฒนธรรมทวาราวดีกับวัฒนธรรมเขมรในชุมชนโบราณ
Dec 16, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
พระโพธิสัตว์ศรีอารยเมตไตรย
เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๗ มีการขุดพบ ปฏิมากรรมสำริด ศิลปะเขมรสมัยก่อนเมือง พระนครเป็นจำนวนถึง ๓๐๐ องค์ ในกรุภายใต้ ปราสาทเขมรสมัยพระนครองค์หนึ่งที่อำเภอประโคนชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ปฏิมากรรมที่พบส่วนใหญ่เป็นพระโพธิสัตว์ แต่บางส่วนเป็นพระพุทธรูป กล่าวกันว่า ปฏิมากรรมเหล่านี้ ถูกนำออกไปต่างประเทศเป็นจำนวนมาก
ต่อมาในปีพุทธศักราช ๒๕๑๔ นายเสนอ นาคินทรชาติ ได้ขุดพบปฏิมากรรมสำริดจำนวน ๓ องค์ เป็นพระพุทธรูป ๑ องค์ พระโพธิสัตว์ ๒ องค์ที่บ้านฝ้าย อำเภอหนองหงส์ (แต่เดิมอยู่ในเขต อำเภอลำปลายมาศ) จังหวัดบุรีรัมย์ ซึ่งก่อนหน้านั้นได้ขุดพบพระพุทธรูปศิลา ๒ องค์ องค์หนึ่งเป็นพระพุทธรูปนาคปรก ส่วนอีกองค์หนึ่งเป็นพระพุทธรูปปางเสด็จลงจากดาวดึงส์
จากการศึกษารูปแบบของปฏิมากรรมที่พบทั้ง ๒ แห่ง คือที่อำเภอประโคนชัย และที่อำเภอหนองหงส์ จังหวัดบุรีรัมย์ พบว่ามีรูปแบบที่คล้ายคลึงกับปฏิมากรรมพบที่เมืองศรีเทพ อำเภอศรีเทพจังหวัดเพชรบูรณ์ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าสถานที่ที่พบปฏิมากรรมดังกล่าว มีความสัมพันธ์เกี่ยวโยงกันอย่างแน่นนอน
Read the rest of this entry »
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับภาพพิมพ์
Dec 13, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
ภาพพิมพ์มือบนผนังถ้ำสมัยก่อนประวัติศาสตร์
มนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์บังเอิญเอามือที่เปื้อนดินโคลนไปจับหรือวางทาบตามผนังถ้ำ ทำให้เกิดรอยฝ่ามือขึ้น ด้วยเหตุนี้มนุษย์จึงนำมือไปจุ่มสีแล้วเอามาวางทาบบนผนังถ้ำเกิดเป็นรูปมือในลักษณะต่างๆ ซึ่งเราเรียกวิธีการแบบนี้ว่า “การพิมพ์ภาพ” และเรียกภาพที่เกิดขึ้นว่า “ภาพพิมพ์” จากนั้นก็ได้พัฒนามาอย่างต่อเนื่องด้วยการหาวัสดุต่างๆ เช่น ไม้ แผ่นโลหะ แผ่นหิน แผ่นยาง ผ้าไหม ฯลฯ มาใช้พิมพ์แทนที่มือ จนเกิดกระบวนการพิมพ์ขึ้นมา 4 กระบวนการหลักๆ คือ ภาพพิมพ์ผิวนูน ภาพพิมพ์ร่องลึก ภาพพิมพ์พื้นราบ และภาพพิมพ์ตะแกรงไหม ซึ่งการพิมพ์ทั้ง 4 กระบวนการนี้ ได้รับ การพัฒนาคิดค้นขึ้นมา เพื่อใช้พิมพ์ภาพและตัวอักษรให้ได้เป็นจำนวนมากสำหรับใช้ในวงการธุรกิจ การค้า โดยพิมพ์เป็นหนังสือ แผ่นพับ ป้ายโฆษณา แผ่นปิดภาพยนต์ เสื้อผ้า หีบห่อ บรรจุภัณฑ์ กล่องขนม กล่องไม้ขีด ถุงใส่ของ เป็นต้น
Read the rest of this entry »
ไมเคิลแอนเจโล (Michelangelo Buonarroti)
Dec 13, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
ไมเคิลแอนเจโล หรือ มิเกลันเจโล บูโอนาร์โรตี (Michelangelo Buonarroti ค.ศ.1475 – 1564) เกิดวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 1475 ที่หมู่บ้านคาเปรเซ่ เมืองคาสเซ็นติโน รัฐฟลอเรนซ์ บิดาเป็นข้าราชการและสืบเชื้อสายมาจากตระกูลผู้ดีเก่าแก่ของฟลอเรนซ์ เมื่ออายุ 13 ปี ไมเคิลแอนเจโล ได้มอบตัวเป็นศิษย์เข้าศึกษาการวาดภาพกับโดเมนิโก กีย์ลันไดโอ (Domenico Ghirlandaio) จิตรกรคนสำคัญของฟลอเรนซ์ เขาศึกษายังไม่ทันจบหลักสูตรก็ลาออกย้ายเข้าไปเรียนวิชาประติมากรรมที่เขารักและหลงใหลที่อุทยานประติมากรรมของเจ้าชายโลเร็นโซ และศึกษาวิชาวาดเส้น แกะสลัก ปั้น จิตรกรรมที่นี่ จนกระทั่งมีความรู้ความเชี่ยวชาญเป็นได้ทั้งจิตรกร ประติมากร สถาปนิก กวีและวิศวกร ที่ได้รับการยกย่องอย่างมากในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาหรือเรอนาซอง
เพื่อเป็นการศึกษากระบวนการวาดภาพของไมเคิลแอนเจโล ศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เขียนจึงได้นำภาพ The Libyan Sybil ที่ไมเคิลแอนเจโล ได้ทำการศึกษาถึงลักษณะการจัดวางองค์ประกอบ ลักษณะของกล้ามเนื้อ ด้วยกลวิธีการวาดเส้นก่อนที่จะนำไปวาดเป็นผลงานจิตรกรรม
Read the rest of this entry »
เที่ยวปราสาทเขมร
Dec 11, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
จากการที่ได้ไปเที่ยวประเทศกัมพูชาเมื่อปี พ.ศ.2549 ทำให้เกิดความรู้สึกประทับใจในความยิ่งใหญ่ของสถาปัตยกรรมแบบเขมร เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับปราสาทหินในประเทศไทยที่พบมากในบริเวณอีสานใต้แล้ว จะเห็นได้ถึงความคล้ายคลึงกันในรูปแบบของศิลปกรรม แต่ก็พบความแตกต่างในสภาพแวดล้อมและบรรยากาศ ดังนั้นจึงได้นำสภาพบรรยายที่ได้ไปพบด้วยตนเองมานำเสนอให้ผู้สนใจได้ชม เพื่อลองเปรียบเทียบดูว่าปราสาทที่บ้านเราต่างจากประเทศกัมพูชาอย่างไร ซึ่งคิดว่าท่านผู้ชมจะได้รับกลิ่นอายทางวัฒนธรรม วิถีชีวิตที่แตกต่างกันออกไปอย่างแน่นอน
Read the rest of this entry »
ความทรงจำ…ณ.คณะวิจิตรศิลป์ มช.
Dec 10, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
เมื่อนึกถึงภาพแห่งความสุข ความสนุก ความหวังและการแสวงหา ข้าพเจ้ามักจะนึกถึงคณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เสมอๆ ซึ่งสถานที่แห่งนี้เป็นแหล่งประสิทธิประสาทวิชาความรู้ให้แก่ข้าพเจ้า อีกทั้งยังทำให้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้ ประสบการณ์ต่างๆ อีกมากมาย ตลอดระยะเวลาที่เรียนรู้สึกประทับใจมาก ดังนั้นจึงได้รวบรวมภาพขณะที่กำลังเรียนอยู่มาไว้ในเวปไซด์ของตนเอง ซึ่งจะค่อยๆ นำออกมาโชว์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
Read the rest of this entry »
เรือนจำกลางบางขวาง…ความหลากหลายที่พบ
Dec 10, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
คุกหรือเรือนจำเป็นสถานที่ที่ไม่มีใครอยากเข้าไปอยู่ในนั้น แม้แต่เพียงเสี้ยววินาทีเดียว เพราะการที่ต้องเข้าไปอยู่เรือนจำในฐานะผู้ต้องขัง ถือได้ว่าเป็นผู้โชคร้าย สาเหตุอาจเป็นเพราะช่วงก่อนเข้าไปอยูในเรือนจำ พวกเขาได้พบเรื่องราวหรือสถานการณ์อันบีดบังคับ กดดัน ถูกเอาเปรียบ ถูกโกงถูกรังแกจากผู้อื่น อาจจะเป็น เพราะความโลภ ความอยากมีอยากได้ ตลอดจนความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ จนกระทั่งผลักดันให้พวกเขาไม่สามารถควบคุมตนเองได้ จนนำไปสู่การกระทำผิด เมื่อนำเอาสภาพชีวิตของผู้ต้องขังมาเปรียบเทียบกับชีวิตของข้าพเจ้าแล้ว ถึงแม้ข้าพเจ้าจะมีความทุกข์ ถูกกดดัน ถูกเอารัดเอาเปรียบ ถูกโกง ถูกใส่ร้ายป้ายสี ไม่ได้รับความยุติธรรมบ้าง แต่ข้าพเจ้าสามารถผ่านวิกฤตินั้นมาได้ เพราะใช้ธรรมะเข้าข่มทำให้มีความอดทนอดกั้น และยังได้รับคำแนะนำ คำปรึกษาที่ดีจากครอบครัวและเพื่อน ข้าพเจ้าจึงโชคดีได้อยู่อย่างอิสระ อยากไปไหนก็ได้ไป ได้อยู่กับครอบครัว ได้ดูแล พ่อ แม่ ปู่ย่า ตายาย ได้ประกอบอาชีพที่ตนเองรัก
Read the rest of this entry »
ค่าย Art for All
Dec 10, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
การจัดค่ายศิลปะ Art for All เริ่มจัดขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2529 โดยมีแนวคิด เพื่อผลักดัน ให้ศิลปะเข้าสู่วิถีชีวิต วิถีชุมชน โดยพยายามให้สังคมตระหนักรู้ถึงความสำคัญ และความจำเป็น ของการพัฒนามนุษย์เพื่อสิ่งแวดล้อม พัฒนาความคิดสร้างสรรค์เพื่อจินตนาการ พัฒนาจิตใจเพื่อ มุ่งสู่การสร้างสังคมแห่งความเอื้ออาทร ซึ่ง ศ.ดร.ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์ คณบดีคณะศิลปกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้เป็นผู้มุ่งมั่นดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องอย่างสม่ำเสมอ จนกระทั่งในปัจจุบัน ปี พ.ศ. 2551 นี้ ศูนย์ศิลปะเพื่อมวลมนุษย์ ( Art for All) ได้กำหนดให้มีการจัดค่าย Art for all : สะพานสู่มิตรภาพ ขึ้นระหว่างวันที่ 16 – 20 กรกฎาคม 2551 ณ ศูนย์ประชุมองค์กรสหประชาชาติ และอาราญาน่า ภูพิมาน อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เป็นครั้งที่ 12
จากการรวบรวมข้อมูลภาคสนามที่ข้าพเจ้าได้เข้าไปร่วมโครงการค่ายศิลปะ เพื่อมวลมนุษย์ (Art for all) : สะพานสู่มิตรภาพ ครั้งที่ 12 ในฐานะผู้สังเกตการณ์และวิทยากรประจำฐานที่ 12 ปล่อย พันธุ์หรร(ษา) ข้าพเจ้าจึงขอนำเสนอข้อมูลที่ได้รวบรวมมา โดยแบ่งเป็นหัวข้อต่างๆ ดังนี้คือ ประวัติ ความเป็นมา ความรู้จากวิทยากร การสังเกตการณ์ การปฏิบัติการวิทยากรของตนเอง (นฤมิตศิลป์และ ทัศนศิลป์) และภาพรวมของค่าย Art for All : สพานสู่สันติภาพ
Read the rest of this entry »
ลีโอนาร์ดโด ดา วินซี (Leonardo da Vinci)
Dec 10, 2008 Drawing
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
ภาพเหมือนตนเอง ผลงานเลโอนาร์ดโด ดา วินซี
เลโอนาร์ดโด ดา วินซี (Leonardo da Vinci ค.ศ.1452-1519) เป็นศิลปินสมัยฟื้นฟู ศิลปวิทยาหรือเรอนาซอง เกิดวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1452 ที่หมู่บ้านอันชิอาโน่ เมืองวินชี่ ซึ่งอยู่ใกล้ๆ กับรัฐฟลอเรนซ์ บิดาเป็นนักกฎหมายชื่อเปียโร ดา วินซี (Messer Piero Fruosino di Antonio da Vinci) ส่วนมารดาเป็นชาวชนบทชื่อแคธาริน (Caterina) บิดาและมารดาไม่ได้เข้าพิธีแต่งงานตาม ประเพณีทางศาสนา ดังนั้นจึงทำให้เลโอนาร์โดมีสภาพเป็นบุตรนอกกฎหมายต้องอยู่กับมารดา ในหมู่บ้านจนถึงอายุ 5 ขวบ จากนั้นก็ไปอยู่กับครอบครัวของบิดาที่เมืองฟรานซิโกเนื่องจากบิดาของ เลโอนาร์ดโด เห็นว่าเขามีพรสวรรค์ทางด้านศิลปะเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น จึงส่งเลโอนาร์ดโดไปฝึกงาน ด้านศิลปะกับ อันเดรอา เดล เวร์รอคคิโอ (Andrea del Verrocchio) เป็นเวลา 6 ปี โดยมีหน้าที่เป็นทั้ง ศิษย์และผู้ช่วย จากนั้นเขาก็ไปอยู่กับสมาคมเซนต์ลุก ซึ่งเป็นสมาคมอาชีพของเภสัชกร แพทย์และ ศิลปิน เลโอนาร์ดโดรับการยกย่องว่าเป็นอัจฉริยะผู้รอบรู้ในศาสตร์ต่างๆ หลายสาขาอย่างลึกซึ้ง อาทิเช่น จิตรกรรม ประติมากรรม วิศวกรรม แพทย์ และวิทยาศาสตร์
เลโอนาร์ดเป็นนักบันทึก เขาจะบันทึกเรื่องราวต่างๆ ที่ศึกษาด้วยวิธีการวาดเส้น ซึ่งในที่นี้ขอยกตัวอย่างผลงานวาดเส้นชิ้นเยี่ยมของเขา ชื่อ “The Virgin and Child”
Read the rest of this entry »
Printmaking of Samaporn.C
Dec 10, 2008 Drawing
ผลงานภาพพิมพ์ของสมาพร คล้ายวิเชียร Printmaking of Samaporn.C
Read the rest of this entry »
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหมมัดหมี่
Dec 1, 2008 Drawing
การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหมมัดหมี่ กลุ่มทอผ้าฝ้าย-ไหม บ้านหนองผือ 24 หมู่ 1 ตำบลหนองผือ อำเภอเมืองสรวง จังหวัดร้อยเอ็ด
โดย สมาพร คล้ายวิเชียร
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือ 1. เพื่อพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ผ้าไหม มัดหมี่ของกลุ่มทอผ้าฝ้าย-ไหม บ้านหนองผือ 24 หมู่ 1 ต.หนองผือ อ.เมืองสรวง จ.ร้อยเอ็ด ให้ได้การรับรองมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน (มผช.) ระดับ 5 ดาว จากสำนักงานคณะกรรมการมาตรฐาน ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) และ 2. เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ผ้าไหมมัดหมี่
การวิจัยจะเป็นการปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วมกับกลุ่ม โดยใช้เครื่องมือในการวิจัย 3 แบบ ได้แก่
1. แบบสัมภาษณ์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวม ข้อมูลมี 4 ส่วน คือ 1) ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ตอบ 2) บริบทผลิตภัณฑ์ 3) การผลิต 4) ข้อเสนอแนะ/ข้อมูลเพิ่มและที่ตั้งกลุ่ม จากกลุ่มตัวอย่างประชากร ที่เป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องในกลุ่มทอ ผ้าฝ้าย -ไหม เช่น ประธานกลุ่ม รองประธานกลุ่ม คณะกรรมการกลุ่ม ตลอดจนสมาชิกในกลุ่ม เพื่อให้ได้สภาพปัจจุบัน บริบทกลุ่ม สถานที่ผลิต กระบวนการผลิต จัดเก็บตัวอย่าง ทดสอบและศึกษา สภาพปัญหา 2. จัดเวทีระดมสมอง เพื่อวิเคราะห์ปัญหาและ วางแผนการดำเนินการปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์ 3. จัดการถ่ายทอดความรู้ เทคโนโลยีและ การอบรม เพื่อพัฒนาและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์
ผลการวิจัยปรากฏว่า ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมมัดหมี่ของกลุ่มทอผ้าฝ้าย-ไหม บ้านหนองผือ ได้ผ่านการตรวจสอบคุณภาพผลิตภัณฑ์ (ม.ผ.ช.) ผ้าไหมมัดหมี่ ระดับ 5 ดาว เลขที่ ม.ผ.ช. 17(1)/2546 ออกใบรับรองวันที่ 24 กุมภาพันธุ์ พ.ศ. 2549 และใบรับรองหมดอายุวันที่ 23 กุมภาพันธุ์ พ.ศ. 2552 จากสำนักงานคณะกรรมการมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (สมอ.) และสามารถสร้าง มูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ผ้าไหมมัดหมี่ให้มีมูลค่าสูงขึ้นด้วย